Čitanje zida

Grafiti danas istovremeno žive na zidovima kao proizvod devijantnog ponašanja omladine i u poznatim svetskim galerijama kao proizvod moderne umetnosti.

Škrabotine ili umetnička dela - svejedno, grafiti su postali kulturni fenomen koji svojom prisutnošću pobuđuje interesovanje svetske javnosti i zahteva objašnjenje.

Grafiti zadovoljavaju psihološke i društvene potrebe za određenim tipom komuniciranja, koje nedvosmisleno govori da se radi o sasvim izvesnoj autonomiji jednog medija, i da grafiti poseduju očigledne estetske vrednosti.

U skladu sa naličjem vladajućeg mišljenja, treba progovoriti i o "subverzivnoj" aktivnosti, ne grafitista nego etablirane, "velike" kulture koja potkrada upravo ono što odbacuje kao alternativno, osuđuje kao rušilačko.

Kako žive grafiti?

mogući scenario:

Pojavljuju se tajno, otkrivaju spektakularno kao prljačka i destruktivna aktivnost praćena talasom negodovanja medija kojim se oblikuje negativno javno mišljenje.

Na jednoj strani policija i sudstvo otkrivaju i kažnjavaju počinioce, istražuju dimenzije antidruštvenog postupka, a na drugoj, sociolozi kulture, istoričari umetnosti, psiholozi traže smisao, uzroke i značenje pojave - odvajaju vrednost od jalovine.

         (...)

Dakle, istraživački živi pesak - grafiti. Izazov za autore i čitaoce. Beskrajna traka pitanja i odgovora: šta su, gde se nalaze, ko piše, za koga, da li su tekst, simbol ili slika, koja je razlika između murala i grafita, jesu li grafiti aforizmi na zidu (...)?

Zoran Hamović

_____________
Izvor: "Književna kritika", Časopis za književna i estetička pitanja, Beograd, mart-april 1990.

Grafiti